सन् २०२६ को विश्व प्रविधि परिदृश्यमा क्वान्टम कम्प्युटिङ र आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (AI) को संयोजनले वैज्ञानिक अनुसन्धानको गतिलाई कैयौं गुणा तीव्र बनाएको छ। प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय प्रविधि प्रयोगशालाहरूले १० हजारभन्दा बढी भौतिक क्व्युबिट क्षमताको क्वान्टम कम्प्युटर सफलतापूर्वक सञ्चालन गरेका छन्।
यस प्रविधिको मुख्य उपलब्धि भनेको शताब्दीयौंदेखि रहस्यमय रहेका प्रोटिनको त्रि-आयामिक संरचना, नयाँ क्यान्सर प्रतिरोधी अणुहरूको डिजाइन र शून्य-उत्सर्जन ब्याट्रीका लागि नयाँ रसायनहरूको सटीक सिमुलेसन केही घण्टामै गर्न सक्नु हो। सामान्य सुपरकम्प्युटरलाई हजारौं वर्ष लाग्ने गणना क्वान्टम प्रणालीले केही मिनेटमै सम्पन्न गरेको छ।
यसका साथै नयाँ पुस्ताका खुला स्रोत (Open Source) एआई मोडेलहरूले विकासशील देशहरूका अनुसन्धानकर्ताहरूलाई समेत उच्चस्तरीय वैज्ञानिक उपकरणहरूमा निःशुल्क पहुँच दिलाएका छन्। नेपालका विश्वविद्यालयहरू र सफ्टवेयर कम्पनीहरूले पनि यस खुला स्रोत एआईलाई कृषि, मौसम र स्थानीय भाषा संरक्षणमा प्रयोग गर्न थालेका छन्।
विज्ञहरूले यस युगलाई 'चौथो औद्योगिक क्रान्तिको वास्तविक उत्कर्ष' को संज्ञा दिँदै नैतिक एआई र डाटा सुरक्षामा अन्तर्राष्ट्रिय सहमति हुनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
